دکتر علیرضا شریفی یزدی، جامعهشناس و روانشناس اجتماعی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه، با تأکید بر ضرورت تقویت فرهنگ احترام به طبیعت در میان زائران اربعین، اظهار داشت: از منظر فرهنگ ایرانی و همچنین آموزههای دینی، حفظ پاکیزگی محیطزیست و توجه به طبیعت در سفرهای زیارتی جایگاه ویژهای دارد و باید بهعنوان بخشی از فرهنگ زیارت مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به پیوند عمیق میان آموزههای دینی و فرهنگ ایرانی، افزود: اگر به دو منبع مهم یعنی معارف دینی و فرهنگ غنی ایرانی بازگردیم، میبینیم که توجه به طبیعت و حفظ محیط پیرامون، همواره یکی از رویههای ثابت بزرگان دین و شخصیتهای برجسته فرهنگی ما بوده است.
این استاد دانشگاه ادامه داد: زمانی که فردی برای زیارت اربعین و بزرگداشت مقام امام حسین(ع) حرکت میکند، باید توجه داشته باشد که آن بزرگواران در شیوه زندگی خود چگونه با طبیعت و محیط پیرامون تعامل داشتند. همین موضوع میتواند مبنایی ساده اما بسیار مهم برای شناخت وظیفه و مسئولیت ما در قبال طبیعت باشد؛ مسئولیتی که تنها محدود به ایام اربعین نیست و باید در تمام زندگی جاری باشد.
شریفی یزدی با اشاره به یک نمونه از سبک زندگی امام خمینی(ره)، گفت: حضرت امام(ره) در دوران زندگی خود عادت داشتند زمانی که مقداری آب مینوشیدند، باقیمانده آن را با پوششی میپوشاندند و بعداً استفاده میکردند تا آب هدر نرود. این رفتار شاید در ظاهر ساده باشد، اما در درون خود پیام فرهنگی بزرگی دارد؛ اینکه انسانهایی که در بالاترین مراتب علمی و اعتقادی قرار دارند، چگونه نسبت به منابع طبیعی حساس و مسئولانه رفتار میکنند.
وی تأکید کرد: ما باید بپذیریم که منابع کره زمین محدود است و این منابع تنها متعلق به نسل امروز نیست، بلکه متعلق به فرزندان و نسلهای آینده نیز هست. بنابراین حفظ پاکیزگی محیط، جلوگیری از هدررفت منابع و انتقال درست آنها به آیندگان، هم یک وظیفه حقوقی و قانونی است و هم یک مسئولیت فرهنگی و اخلاقی.
این جامعهشناس با بیان اینکه حفاظت از محیطزیست بیش از آنکه یک دستورالعمل باشد، یک سبک زندگی است، گفت: اگر آموزههای اعتقادی را عمیق یاد بگیریم و در کنار آن از ظرفیتهای فرهنگ اصیل ایرانی استفاده کنیم، میتوانیم به مرحلهای برسیم که احترام به طبیعت در رفتار روزمره مردم نهادینه شود.
وی با اشاره به نقش رفتارهای کوچک در انتقال پیامهای فرهنگی اظهار داشت: فرهنگ تنها در کتابها، شعرها و سخنرانیها خلاصه نمیشود، بلکه در رفتارهای روزمره انسانها خود را نشان میدهد. گاهی برداشتن یک زباله از مسیر یا آلوده نکردن طبیعت، میتواند به اندازه یک پیام فرهنگی بزرگ اثرگذار باشد.
شریفی یزدی افزود: همانطور که اربعین مسیر خدمت است، خدمت نیز تنها محدود به انسانها نمیشود؛ وقتی ما طبیعت را پاکیزه نگه میداریم، در حقیقت به میزبانان این مسیر و همه کسانی که پس از ما از این محیط استفاده خواهند کرد، احترام گذاشتهایم.
وی در ادامه با تعریف سادهای از مفهوم فرهنگ گفت: در منابع علمی بیش از ۲۰۰ تعریف برای فرهنگ ارائه شده، اما اگر بخواهیم آن را به زبان ساده بیان کنیم، فرهنگ یعنی سبک زندگی ما. زمانی که توجه به محیطزیست و احترام به طبیعت را وارد زندگی شخصی خود کنیم، تمام آموزههایی که در کتابها مطرح شده، وارد متن زندگی مردم خواهد شد.
این استاد دانشگاه با اشاره به تغییرات مثبت در برگزاری مراسمهای مذهبی، اظهار داشت: امسال برای نخستین بار مشاهده کردم که برخی موکبها علاوه بر پذیرایی از زائران، به موضوع پاکیزگی محیط نیز توجه ویژهای داشتهاند و کیسههای زباله در نظر گرفته و گروههایی از اعضای موکبها اقدام به پاکسازی محیط کردهاند. این اتفاق بسیار ارزشمند و نشاندهنده تأثیر تدریجی آموزشهای فرهنگی و رسانهای در جامعه است.
وی خاطرنشان کرد: رسانهها و برنامههای فرهنگی میتوانند با روایتهای درست و ارائه الگوهای رفتاری، به تقویت این نگاه کمک کنند؛ چراکه بسیاری از تغییرات فرهنگی از مسیر آگاهیبخشی و تکرار رفتارهای صحیح شکل میگیرد.
شریفی یزدی در پایان تأکید کرد: احترام به طبیعت، بخشی از همان فرهنگ دینی و ملی ماست و اگر بتوانیم این نگاه را در سبک زندگی مردم تقویت کنیم، شاهد جامعهای خواهیم بود که هم به ارزشهای معنوی پایبند است و هم نسبت به محیط پیرامون خود احساس مسئولیت بیشتری دارد.
انتهای پیام/
نظر شما